l1

Kriolezja

human
Leczenie

Kriolezja

Istotnym problemem zdrowotnym z którym walczą lekarze różnych specjalności, fizjoterapeuci, psycholodzy jest ból przewlekły, wg. definicji utrzymujący się powyżej 3 miesięcy, czyli dłużej niż normalny czas gojenia się tkanek.

Ból towarzyszy wielu chorobom przewlekłym. W części przypadków nie znajdujemy przyczyny bólu lub zlikwidowanie przyczyny jest niemożliwe i pozostaje jedynie leczenie objawowe.

Przewlekły ból bardzo utrudnia funkcjonowanie, pogarsza ogólną jakość życia, wpływa na zdrowie psychiczne. Szacuje się, że ok. 20-30% ludzi doświadcza przewlekłego bólu.

W populacji powyżej 65 r.ż częstość przekracza 50% populacji.

Do najczęstszych dolegliwości należą bóle kręgosłupa, stawów biodrowych, stawów kolanowych, głowy.

Podstawowym sposobem leczenia pozostają leki p/bólowe, które niosą ze sobą ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych. W walce z bólem wykorzystujemy: rehabilitację, psychoterapię, neuromodulację oraz metody zabiegowe.


Do nowoczesnych metod leczenia bólu dołączyła kriolezja.

Kriolezja to nowoczesna, mało inwazyjna metoda leczenia bólu przewlekłego.

Do przeprowadzenia zabiegu wykorzystujemy specjalną sondę (igłę), na której końcu wytwarzana jest bardzo niska temperatura (ok. -70 stopni C), powodująca uszkodzenie struktur odpowiedzialnych za generowanie i przewodzenie bólu.

Zabieg wykonujemy najczęściej pod kontrolą USG lub RTG co pozwala na dokładną lokalizację miejsc powodujących ból. Na końcu sondy tworzy się kula lodowa, która czasowo niszczy włókna nerwowe ale z zachowaniem elementów odpowiedzialnych za regenerację nerwu. W efekcie uzyskujemy zmniejszenie bólu ale bez trwałego uszkodzenia nerwu.

Kriolezją leczymy: 

  • bóle czaszkowo-mózgowo (np. neuralgia trójdzielną, potyliczną
  • bóle kręgosłupa pochodzenia stawowego
  • bóle klatki piersiowej np.po urazach, operacjach, półpaścu
  • bóle kończyny górnej i dolnej ( neuralgie, entezopatie, zmiany zwyrodnieniowo- wytwórcze stawów, ostroga piętowa, nerwiaki)
  • bóle ściany brzucha, miednicy, krocza ( neuralgia, zmiany w stawie krzyżowo-biodrowym)
  • bóle nowotworowe

Kriolezję rozważamy u chorych z przewlekłymi zespołami bólowymi, u których farmakoterapia p/bólowa jest niewystarczająca lub powoduje istotne działania niepożądane, u chorych nie kwalifikujących się do leczenia zabiegowego. Może być alternatywą dla blokad sterydowych.

Zalety zabiegu kriolezji:
  • minimalna inwazyjność, niskie ryzyko powikłań
  • czasowe, odwracalne uszkodzenie nerwu
  • możliwość powtórzenia zabiegu
  • krótki okres rekonwalescencji
  • znieczulenie miejscowe – unikamy znieczulenia ogólnego
  • wykorzystując ultrasonografię unikamy szkodliwego wpływu promieniowania jonizującego
Przeciwwskazania do zabiegu kriolezji:
  • czynna infekcja
  • zmiany ropne skóry w rejonie planowanego zabiegu
  • brak współpracy z pacjentem
  • skaza krwotoczna
  • warunki anatomiczne uniemożliwiające dostęp do miejsca generowania bólu np. po zabiegach operacyjnych

Przebieg zabiegu kriolezji:

Zabieg wykonywany jest ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym. Po zabiegu pacjent pozostaję w klinice ok. 30 min. i może samodzielnie wrócić do domu.

  1. Lekarz zbiera wywiad na temat dolegliwości bólowych, schorzeń współistniejących, przyjmowanych przewlekle leków, przebytych operacji, uczuleń.
  2. Lekarz przeprowadza badanie fizykalne, ocenia wyniki badań neuroobrazowych (USG/TK/MR) badanie USG z identyfikacją miejsc bólowych.
  3. Ułożenie pacjenta, dezynfekcja pola zabiegowego.
  4. Podanie znieczulenia miejscowego w miejscu wkłucia.
  5. Zabieg kriolezji.
  6. Obserwacja pacjenta 15-30 minut.

Przed zabiegiem wskazana jest blokada diagnostyczna, która pozwala przewidzieć skuteczność kriolezji.

Możliwe działania niepożądane po zabiegu kriolezji:
  • ból/tkliwość w miejscu zabiegu
  • zasinienie/krwiak w miejscu zabiegu
  • mrowienie/drętwienie w obszarze zaopatrywanym przez nerw poddany kriolezji
  • utrata czucia – bardzo rzadko, zwykle przejściowa
  • przejściowe osłabienie mięśni – bardzo rzadko

Kriolezja zmniejsza ból ale nie leczy chorych tkanek. Pomaga pacjentom zmagającym się z przewlekłym bólem.