l1

Udar mózgu

Świadoma zgoda
Choroby

udar mózgu

Czym się objawia udar mózgu?

Udarem mózgu nazywamy nagłe wystąpienie objawów neurologicznych, spowodowanych niedokrwieniem obszaru mózgu, na skutek zamknięcia przepływu krwi w tętnicy, która odpowiada za unaczynienie tego obszaru.

W badaniu tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego mózgu uwidacznia się obszar zawału, który powstał na skutek braku przepływu krwi.

W Polsce udar mózgu dotyka ok. 90 tys. ludzi rocznie. Statystycznie 1 na 6 osób dozna w swoim życiu udaru mózgu.

Objawy udaru mózgu są bardzo różne w zależności od miejsca uszkodzenia.

Zawał mózgu może spowodować:

  • niedowład obejmujący jedną połowę ciała (przy uszkodzeniu lewej półkuli mózgu objawy są prawostronne, przy uszkodzeniu prawej półkuli lewostronne) asymetrię twarzy na skutek porażenia mięśni połowy twarzy
  • połowicze zaburzenia czucia
  • zaburzenia mowy
  • zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, ubytek w polu widzenia czy tzw. ślepotę korową, czyli stan, w którym zdrowe oko widzi obraz ale mózg go nie rozpoznaje)
  • zawroty, nudności, wymioty
  • zaburzenia równowagi
  • zaniedbywanie połowicze czyli upośledzone reagowanie na bodźce, które pojawiają się w połowie pola widzenia, przeciwstronnej do uszkodzonej półkuli mózgu, jest to rodzaj nieuwagi, chory nie dostrzega tych bodźców, nie reaguje na nie ale nie ma świadomości swojej dysfunkcj
  • zaburzenia zachowania

 

W następstwie przebytego udaru mózgu często rozwija się padaczka, otępienie i depresja.

RODZAJE UDARU MÓZGU

Udar mózgu dzielimy na niedokrwienny i krwotoczny.

Udar niedokrwienny jest najczęstszy, odpowiada za ok. 85% wszystkich udarów mózgu. Wywołany jest zatrzymaniem lub zmniejszeniem przepływu w tętnicy zaopatrującej określony obszar mózgu z powodu zakrzepu lub zatoru.

Udar krwotoczny polega na wynaczynieniu krwi do miąższu mózgu na skutek pęknięcia tętnicy lub malformacji naczyniowej.

CZYNNIKI RYZYKA UDARU
Czynniki ryzyka udaru możemy podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne, na które nie możemy wpłynąć.

DO CZYNNIKÓW MODYFIKOWALNYCH ZALICZAMY MIĘDZY INNYMI

  • nadciśnienie tętnicze
  • choroby serca jak migotanie przedsionków,
  • wady zastawkowe, niewydolność serca
  • cukrzyca
  • nieprawidłowy lipidogram
  • otyłość
  • zespół bezdechu sennego
  • zwężenie tętnicy szyjnej
  • palenie papierów
  • nadużywanie alkoholu
  • migrena
  • stosowanie amfetaminy, kokainy
  • stosowanie doustnych leków antykoncepcyjnych

DO NIEMODYFIKOWALNYCH CZYNNIKÓW RYZYKA ZALICZAMY:

  • wiek (ryzyko udaru rośnie powyżej 55 r.ż.)
  • płeć (częściej u mężczyzn)
  • rasę (udar jest częstszy u przedstawicieli rasy czarnej)
    genetycznie uwarunkowane stany nad krzepliwości krwi
radiology-medical-imaging-2022-10-04-16-58-34-utc-min

NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY UDARU MÓZGU NIEDOKRWIENNEGO:

choroba dużych naczyń – najczęściej miażdżyca, na powierzchni pękniętej blaszki miażdżycowej powstaje zakrzep, który powoduje zamknięcie tętnicy lub odrywa się, wędruje z prądem krwi i jako zator zamyka światło drobniejszych naczyń

choroba małych naczyń: lipohialioza –  prowadząca do przebudowy ściany naczynia i upośledzenia przepływu krwi

zatorowość pochodzenia sercowego (przyczyną powstawania materiału zatorowego w sercu jest najczęściej migotanie przedsionków, świeży zawał mięśnia sercowego,  bakteryjne zapalnie wsierdzia, sztuczna zastawka), materiał zatorowy wędruje z serca do mózgu i tam zamyka światło drobniejszych naczyń.

inne choroby naczyń mózgowych (zapalne i genetycznie uwarunkowane), stany nadkrzepliwości krwi

udar o nieustalonej etiologii – zdarza się, że pomimo szerokiej diagnostyki nie udaje się zidentyfikować przyczyny udaru

Leczenie

Musimy pamiętać, że udar mózgu to stan nagłego i bezpośredniego zagrożenia życia.

Dysponujemy tzw. leczeniem trombolitycznym, którego zadaniem jest rozpuszczenie zakrzepu i udrożnienie zamkniętej tętnicy. 

Takie leczenie podane wcześnie, zanim dokona się martwica tkanki mózgowej może ocalić niedokrwiony obszar mózgu i spowodować wycofanie się objawów neurologicznych, dlatego czas to mózg.

Leczenie trombolityczne musi być podane jak najwcześniej, okno dla leczenia wynosi 4.5 godziny od początku wystąpienia objawów.